Bài học từ Lời Chúa_Chúa Nhật VII Thường Niên_Năm C_Lc 6, 27-38

BÀI HỌC TỪ LỜI CHÚA – TNC 7

Lc 6:27-38

Yêu thương thì không phân biệt, tự do và nhưng không

“Thầy nói với anh em là những người đang nghe Thầy đây: hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em,... Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” (Lc 6:27.36)

Lời Chúa trong đoạn Tin Mừng Lc 6:27-38 là lời dạy của Chúa Giêsu về cách sống tình yêu đích thực của Thiên Chúa, Đây là một lời dạy hoàn toàn mới mẻ Đức Giêsu dành cho tất cả những người lắng nghe Ngài, tình yêu đích thực của Thiên Chúa là một tình yêu được thể hiện qua những hành động tự do hướng về tha nhân, một cách nhưng không, không phân biệt, không loại trừ, một tình yêu phổ quát.

“Thầy nói với anh em...: Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống anh em.” (Lc 6: 27-28). Đức Giêsu dạy tôi phải yêu thương những ai chọc tức tôi, công kích tôi, nguyền rủa tôi... bằng những hành động tích cực, là làm ơn cho họ, chúc lành cho họ, cầu nguyện cho họ; yêu mến cả những người không cùng quan điểm sống với tôi, chống đối tôi, bách hại tôi...

Để hiểu những đòi hỏi xem ra nghịch lý với logic của lý trí, tôi được gợi ý từ ý tưởng về tình yêu tác giả Anthony De Mello để suy tư như sau: Yêu là tỏ ra bén nhạy với cuộc sống, với con người, sự vật, là cảm nhận mọi sự, mọi người, đến độ không loại trừ một ai một điều gì.[1] Tình yêu phải thể hiện tra bằng hành vi, chẳng hạn, có một lần nào đó, ta dừng chân trên đường nhặt một cây đinh hay hòn đá, kéo đi một cành cây chắn lối mà không quan tâm đến chuyện ai được hưởng may mắn nhờ hành vi của ta hay để được ai đó khen thưởng, ngợi ca. Ta đã làm một hành vi yêu thương, vì thiện chí, vì bác ái. Trong Tin Mừng, Đức Giêsu đã mời gọi một hành vi tình yêu cao cả hơn nữa là yêu thương kẻ thù: “Ai vả anh má bên này, thì hãy giơ cả má bên kia nữa. Ai đoạt áo ngoài của anh, thì cũng đừng cản nó lấy áo trong. Ai xin, thì hãy cho, ai lấy cái gì của anh, thì đừng đòi lại.... Anh em hãy yêu kẻ thù, hãy làm ơn và cho vay mà chẳng hề hy vọng được đền trả.” (Lc 6:29-30.35). Tình yêu thương Kitô giáo phải là một tình yêu không biên giới, không giới hạn, không phân biệt. Đây chính là điểm mới mẻ mà Đức Giêsu đã đem đến để giúp ta sống Luật một cách tích cực. Ngài tóm lại trong khuôn vàng thước ngọc: “Anh em muốn người ta làm gì cho mình, thì cũng hãy làm cho người ta như vậy.” (Lc 6:31)

“Anh em muốn người ta làm gì cho mình, thì cũng hãy làm cho người ta như vậy.” (Lc 6:31) Khi ta cố sống, cố làm một điều gì cho người khác để đáp ứng chờ đợi của họ, để mua lấy lòng yêu mến và sự tán đồng của họ, để lôi kéo họ về phía mình… vì ta sợ mất họ. Đó không phải là yêu thương (vốn là bản chất của con người); vì lúc ấy ta chỉ làm cho người khác những gì ta cho phép họ làm cho ta. Hãy vượt qua sự lệ thuộc tất cả những gì ép buộc và kiểm soát mà ta dành cho người khác và ta phải “chịu” từ người khác, ta sẽ loại bỏ sự lệ thuộc và được tự do khi hành động. Hành động yêu thương phải là một hành động tự do. Hãy thoát ra sự lệ thuộc và nô lệ của tính quy ngã bằng cách ý thức về nó, về sự ngu ngốc của lệ thuộc và khám phá; hãy phát huy những điều ta thực hiện với sự tự do và muốn hành động vì chính nó chứ không phải chỉ vì sự hữu dụng của nó, hãy hành động không phải vì để ta được khen tặng hay có công trạng mà như nó là điều ta phải làm trong tư cách là con Thiên Chúa, để nên giống Thiên Chúa.

"Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” (Lc 6:36). Đức Giêsu mạc khải cho chúng ta về bản tính của Thiên Chúa, Người là Đấng nhân hậu, yêu thương đến tận cùng và tha thứ hết mọi lỗi lầm và mọi lần vấp phạm cho hết tất cả mọi người. Ngài mời gọi chúng ta hãy sống tình yêu của Thiên Chúa. Hãy cùng cha Anthony De Mello cảm nghiệm tình yêu qua việc chiêm ngắm một bông hồng, một ngọn đèn, một cây cao rợp bóng mát. Hãy nghe chúng nói gì với ta…

- Bông hồng nói: Tôi không chỉ toả hương cho người tốt còn người xấu thì không…

- Ngọn đèn nói: Tôi không che giấu ánh sáng với người ác độc để chỉ chiếu sáng cho người tốt lành…

- Cây cao rợp bóng nói: Mọi người, tốt xấu, già trẻ, lùn hay cao, người hay thú vật, ngay cả đến để đốn ngã tôi… tôi vẫn che bóng mát cho họ.

Bông hồng toả hương, ngọn đèn toả sáng, cây cao che mát cho tất không loại trừ, không phân biệt một ai. Đó là cách mà chúng ta hiểu về tình yêu của Thiên Chúa, tình yêu mà Chúa Giêsu kêu gọi chúng ta “Anh em hãy có lòng nhân từ, như Cha anh em là Đấng nhân từ.” (Lc 6:36), vì Thiên Chúa là Đấng làm cho mặt trời toả sáng trên người lành và kẻ dữ, cho mưa rơi trên đất người thánh cũng như tội nhân (Mt 5:45).

Để có lòng nhân từ như Cha trên trời, Đức Giêsu dạy chúng ta “đừng xét đoán”, “đừng lên án”, “hãy tha thứ”, “hãy cho”... Nói cách khác, Chúa đòi ta phải có một tình yêu nhưng không. Để có một tình yêu nhưng không, cần có một cái nhìn ngay thẳng vào chính bản thân, để phơi bày cách trung thực bản năng và cảm giác, để xem bản chất thực của tình cảm nơi ta có là một tình yêu quy ngã hay hướng tha. Tính nhưng không của tình yêu đòi hỏi ta không tự nghĩ về mình. Tình yêu vui thích yêu mến đến độ không nghĩ gì về chính nó. Tình yêu hiện hữu không lệ thuộc vào đối tượng. Tình yêu chỉ đơn giản hiện hữu bất kể có ai đón nhận hay không, như bồng hồng toả hương, như ngọn đèn toả sáng, như bóng cây che mát, bất kể có ai ở đó hay không, có ai thưởng thức hay không. Tình yêu không ý thức về công trạng hay ích lợi cho riêng ai; không lệ thuộc vào ai. Sống tình yêu nhưng không là “việc tay phải làm không để cho tay trái biết.” (Mt 6:3); là “thí mạng mình vì bạn hữu.” (Ga 15:13). Đó là những “đấu” mà ta “đong” cho anh chị em mình mà Thiên Chúa mong muốn và Người sẽ đong lại cho chúng ta những “đấu đã dằn, đã lắc và đầy tràn” (Lc 6:38)

Ngày 29/01/2022, cha Giuse Trần Ngọc Thanh – một linh mục dòng Đaminh, đã bị một ngưởi tên là Nguyễn Văn Kiên chém hai nhát dao vào đầu đang khi ngồi giải tội tại nhà nguyện giáo họ Sa Loong, thuộc giáo xứ Đăk Mót, tỉnh Kon Tum. Linh mục đã tử vong sau đó. Động lực của người sát hại là gì và có tác động bên ngoài nào xúi giục thì vẫn đang được điều tra làm rõ... Trong lời chia buồn khi cử hành thánh lễ tiễn chân cha Giuse Thanh, Đức Cha Alosius - Giám Mục Kon Tum đã nói: “...Khi bị tấn công, cha Giuse đang thay thế cho Chúa Kitô, trao ban ơn tha thứ của Người. Cái chết ngay lúc đó, khi đại diện cho Chúa Kitô, chắc chắn là một ân sủng. Trong nỗi đau này, chúng ta cũng thấy vẻ đẹp và sự cao quý của linh mục.”^[2] Tôi cũng xác tín với lời của giáo phụ Tertuliano rằng: “Máu các thánh tử đạo làm nảy sinh hạt mầm đức tin”, cha Giuse đã bỏ thành phố hoa lệ theo tiếng gọi yêu thương đã đến vùng cao nguyên xa xôi nhằm phục vụ và thăng tiến người nghèo vì tình yêu, ngài đã chết để cho thấy “vẻ đẹp và sự cao quý của linh mục”, nếu ngài sẽ được nói lời cuối cùng thì ngài cũng sẽ nói lời của thánh Stephano, “Lạy Chúa Giêsu, xin đón nhận linh hồn con”. “Lạy Chúa, xin đừng trách cứ anh ta về tội lỗi nầy” (xem Cv 6:59-60).

Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con luôn biết tập luyện yêu thương anh chị em mình qua những hành động cụ thể mà Chúa dạy chúng con: “đừng xét đoán”, “đừng lên án”, “hãy tha thứ”, “hãy cho”, “hãy yêu kẻ thù”, “hãy chúc lành” trong từng hành động và trong mọi ứng xử của cuộc sống, để mỗi ngày, chúng con càng trở nên nhân từ như Cha trên trời là Đấng nhân từ.

SH. Joseph Lê Văn Phượng, fsc