Bài học từ Lời Chúa_Chúa Nhật VI Thường Niên_Năm C_Lc 6:17.20-26

BÀI HỌC TỪ LỜI CHÚA – 6TNC

Lc 6:17.20-26

Người Nghèo Của Thiên Chúa

“Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó,
vì Nước Thiên Chúa là của anh em.”
“Nhưng khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có,...
vì các ngươi đã được phần an ủi của mình rồi.”

(Lc 6:20.24)

Tin Mừng Luca 6:20-26 trình bày việc Đức Giêsu công bố các mối phúc và mối họa theo kiểu trình bày song đối, vì thế sẽ sai lầm khi muốn tách rời các mối phúc và mối họa trong đoạn Tin Mừng này ra để diễn giải. Các mối phúc và mối họa công bố một sự đảo ngược giữa thực trạng hiện thời với thời cánh chung. Các mối phúc nói về người nghèo của Thiên Chúa, theo thánh Luca là nghèo đói thật trên thể xác, họ đang đói ăn, đang khóc lóc... Đức Giêsu loan báo cho họ một niềm hoan hỷ khi họ hiệp thông với Ngài để được Nước Thiên Chúa là gia sản đời đời.

“Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, vì Nước Thiên Chúa là của anh em.” (c.20). Đây là một tuyên ngôn của Đấng Mêsia về Nước Thiên Chúa. Mối phúc nghèo này ở Tin Mừng Matthêu và Tin Mừng Luca có một điểm khác biệt, thánh sử Matthêu đã tâm linh hóa khi diễn tả “phúc cho những ai có tâm hồn nghèo khó...”; còn thánh sử Luca thì nhắm đến người nghèo thực sự, mà ở các câu sau thánh sử diễn tả tiếp “bây giờ đang phải đói”, “bây giờ đang phải khóc” (c.21). "Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, vì Nước Thiên Chúa là của anh em.” Nghèo khó, theo cách nhìn của Luca trước tiên phải hiểu là những người bé mọn, nghèo túng; ngay từ trình thuật Giáng Sinh, thánh sử đã mô tả Đức Giêsu là một Đấng Mêsia nghèo khó về phương diện vật chất, Ngài hiệp thông trong thân xác mình những điều kiện khắc nghiệt và thiếu thốn của những người nghèo. Ngài chia sẻ thân phận của người nghèo khi sinh ra trong nơi máng cỏ nghèo hèn (Lc 2:12), Ngài “không có nơi tựa đầu” khi thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng Nước Thiên Chúa (Lc 9:58), Ngài cận kề với những kẻ tội lỗi để kêu gọi sự sám hối như thầy thuốc đến với những người đau ốm để chữa lành cho họ (Lc 5:31)...

Đấng Mêsia của người nghèo đã hứa "Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó, vì Nước Thiên Chúa là của anh em.” “Phúc thay” dịch từ tiếng Hy Lạp “makarioi”; đây là một từ diễn tả một niềm vui tràn đầy. [1] Ta có thể gọi đó là niềm hoan hỷ. Lời loan báo về mối phúc này đã đáp lại sự mong chờ của người nghèo đó là được chính Nước Thiên Chúa làm gia nghiệp của mình. Khi bước theo Chúa Giêsu trong tư cách là người môn đệ, tôi có tìm thấy sự hoan hỷ trong đời sống ở mức sống bình thường với những người chung quanh, hay tôi tìm kiếm đáp ứng những nhu cầu, những thỏa thích cá nhân từ sự phục vụ người nghèo? Và khi đời sống phải trải qua những gian nan, tôi có hiểu và đón nhận trong chính ánh sáng của Chúa Giêsu chăng?

Tương phản với mối phúc cho người nghèo, Đức Giêsu cảnh báo mối họa cho người giàu có: “khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có...” Tin Mừng cho thấy giàu sang sẽ tạo ra một mối nguy lớn cho người giàu có, đó là họ thỏa mãn với của cải trần thế mà họ có thì dần dà đưa họ đến một lối “tự hào rởm” làm họ quên rằng chỉ có Thiên Chúa mới có thể lấp đầy khát vọng hạnh phúc vô cùng, họ không còn đói khát Thiên Chúa, họ không còn tựa nương vào Chúa. Sự giàu sang trở thành một mối họa khi nó đẩy con người đến một lối sống như không có Thiên Chúa, không xem Thiên Chúa là hạnh phúc duy nhất, đích thật. Điều này thật đáng buồn khi người giàu chỉ đặt niềm tin của mình vào thứ mà nay còn mai mất, họ nhắm mắt trước những giá trị chân chính, họ không còn hành động theo sự thúc đẩy của tình yêu.

Từ ngữ được dịch là “khốn cho các ngươi...” tự ý nghĩa của từ ngữ Hy Lạp không phải là một lời lên án hay buộc tội; nhưng là một thán từ diễn tả nghĩa đau xót; ta có thể dùng “than ôi, các người giàu có!...” Khi công bố mối phúc họa, Đức Giêsu cho thấy có một sự đối lập không thể thỏa hiệp được giữa chọn Thiên Chúa là vị thần ta tôn thờ hoặc là chọn tôn thờ Ma-mon (thần tiền). Lạy Chúa xin giúp con tỉnh thức, đừng để cho các phương tiện vật chất, tiền bạc... biến con thành kẻ nô lệ.

Người nghèo của Thiên Chúa là người có lối sống theo gương Chúa Giêsu Kitô, gương vâng phục và khiêm hạ từ bỏ mình để thực thi thánh ý Chúa, gương khó nghèo khi đón lấy thân phận của người nghèo để chia sẻ cảnh nghèo của họ và nâng họ lên... Nói đến người nghèo của Thiên Chúa, trước mặt tôi hiện lên những khuôn mặt của các vị thừa sai, các ngài đã rời bỏ quê hương, gia đình với những điều kiện kinh tế, văn hóa và xã hội thuận lợi để đến sống với những người dân nghèo tại các miền truyền giáo.... Trải nghiệm cá nhân khi đến phục vụ tại các vùng sâu vùng xa cho tôi nhận ra rằng, những chuyến từ thiện, phát quà cho người nghèo để giúp đỡ họ qua những thời điểm khó khăn là tốt, nhưng để giải phóng người nghèo như Đấng Mêsia mong đợi, cần có một chương trình thăng tiến người nghèo, cần những cán bộ, những thiện nguyện viên đến tại các vùng nghèo, cùng sống, cùng ăn ở tại chỗ, để khi chia sẻ cảnh khổ cực, để “ngửi được mùi chiên” và từng bước hướng dẫn họ để nâng đời sống họ lên. Tôi nhớ đến một kinh nghiệm như sau: Có một thời gian tôi đến một vùng sông nước phục vụ, hàng ngày, ngoài công việc mục vụ, tôi đi thăm các gia đình của các học trò... Lần nọ, tôi đến thăm một gia đình, chủ nhà vui mừng đón tiếp, họ pha trà mời uống, hương trà bay lên xen lẫn mùi bùn mà tôi nghĩ là từ ngoài kênh nước và ruộng... Nhưng khi tôi cầm tách trà đưa lên uống thì một mùi tanh xông vào mũi... rất “khó nuốt”, lý do vì cái tách trà hình như không được rửa lâu ngày, bùn bám quanh ly... Hôm sau khi đến lớp, tôi chỉ cho các em về việc cần rửa bộ tách trà cho ba mẹ vào mỗi buổi sáng... Và việc đó có hiệu quả... Cùng với bao nhiêu chương trình phục vụ thăng tiến người nghèo của Giáo Hội qua các hoạt động của các vị thừa sai..., tôi cảm nghiệm được phần thưởng Chúa hứa ban là Nước Thiên Chúa đang hiện diện giữa chúng tôi.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã đến để công bố về năm hồng ân, để đem Tin Mừng cho người nghèo biết họ được giải thoát... Và Giáo Hội Chúa, hơn hai ngàn năm qua cũng đã tiếp tục sứ mạng đem Tin Mừng đến cho người nghèo để thăng tiến họ... Người nghèo là ưu tiên của Chúa, người nghèo là tài sản của Giáo Hội... Giáo Hội chỉ giữ được tài sản của mình khi các thành phần của Giáo Hội ý thức mình là thiểu số, nhưng là thiểu số tích cực, lắng nghe được tiếng kêu tuyệt vọng của người nghèo và nhất là biết sống nghèo theo cách mà Chúa đã sống khi còn ở trần gian, biết hạ mình vâng phục và sống như thân phận làm người (nghèo) ngoại trừ tội lỗi. Chúng con khẩn xin điều này cho các chủ chăn, cho các vị thừa sai, cho các nam nữ tu sĩ và các tông đồ giáo dân.

SH. Joseph Lê Văn Phượng, fsc