Bài học từ Lời Chúa_Chúa Nhật V Thường Niên_Năm C_Lc 5, 1-11

BÀI HỌC TỪ LỜI CHÚA – TNC 5

Lc 5:1-11

Con thuyền Phêrô – Con thuyền Giáo Hội[1]

“Đức Giêsu xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simôn,... Rồi Người ngồi xuống, và từ trên thuyền Người giảng dạy đám đông.” (Lc 5:3)

Lời Chúa trong Lc 5:1-11 mô tả về việc Chúa Giêsu đã dùng chiếc thuyền của Phêrô để Ngài giảng Lời Thiên Chúa cho dân tại bờ hồ Ghênêzaret, và sau đó Ngài đã giúp Phêrô đánh bắt được một mẻ cá lạ lùng vượt ra ngoài kinh nghiệm và chuyên môn của ông. Chiêm ngưỡng hình ảnh Đức Giêsu trên con thuyền Phêrô, tôi liên tưởng đến sự hiện diện của Đức Giêsu trên con thuyền Giáo Hội mà chính Ngài đã đặt Phêrô làm đầu – làm người thu phục người ta.

“Đức Giêsu xuống một chiếc thuyền, thuyền đó của ông Simôn.” (c.3a) Tôi chiêm ngưỡng cảnh tượng tại bờ hồ Ghênêzaret: Đám đông đang chen chúc để nghe vị thầy Giêsu giảng Lời Thiên Chúa, dưới nước có mấy chiếc thuyền đang neo đậu, các thuyền nhân đang giặt lưới sau một đêm đã vất vả đánh cá mà không được gì; Đức Giêsu đã xuống chiếc thuyền của ông Phêrô, và từ trên thuyền Ngài giảng dạy đám đông. Tôi tưởng tượng chiếc thuyền của Phêrô, một con thuyền cũ kỹ, có những mảnh gỗ ghép vào nhau, không phải miếng nào cũng như miếng nào, có thể có nhiều chỗ có mảnh ván ghép chồng lên vì một va chạm nào đó làm mạn thuyền bị thủng...; nhưng con thuyền đó nổi trên mặt nước, và trên con thuyền ấy có Phêrô và các bạn chài, có Đức Giêsu đang ngồi trên đó để giảng dạy cho đám ông. Ba hình ảnh Đức Giêsu – chiếc thuyền ông Phêrô – đám đông nghe giảng Lời đã gợi lên một hình ảnh về Giáo Hội.

Giáo Hội với vẻ tầm thường bên ngoài về cơ cấu, đôi khi đầy những lỗ thủng của sự yếu đuối và tội lỗi của những thành phần trong Giáo Hội – những kẻ được Đức Giêsu gọi để làm cho họ thành những kẻ “lưới người như lưới cá”... Nhưng, điều quan trọng là trên chiếc thuyền Giáo Hội có Đức Giêsu đang hiện diện. Công đồng Vatican 2, trong Hiến chế về Phụng vụ đã khẳng định rằng: “Chúa Kitô hằng hiện diện trong Giáo Hội, nhất là trong các cử hành Phụng vụ, Ngài hiện diện trong con người các thừa tác viên, Người nói khi người ta công bố Thánh Kinh, ai rửa tội chính là Đức Kitô rửa...” (số 7) Thật là mầu nhiệm tuyệt đẹp mà tôi cần chiêm ngắm và cảm nghiệm mỗi khi tôi tham dự vào các nghi thức Phụng vụ của Giáo Hội. Chính từ Giáo Hội mà tôi được nghe loan báo Lời Chúa, chính từ Giáo Hội mà các bí tích được cử hành, và tôi được sinh ra, lớn lên, nuôi dưỡng, được nâng đỡ. Giữa cái vẻ tầm thường và nghèo hèn (như con thuyền của Phêrô) Giáo Hội của Chúa tuyệt đẹp vì vừa là hữu hình, vừa là thiêng liêng; vừa là cơ cấu, lại vừa là mầu nhiệm.

“Người bảo ông Simôn: “Chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá.” Ông Simôn đáp: “Thưa Thầy, chúng tôi đã vất vả suốt đêm mà không bắt được gì cả. Nhưng vâng lời Thầy, tôi sẽ thả lưới.” (Lc 5:4-5). Sứ mạng mà Chúa Giêsu trao phó cho Giáo Hội hoàn toàn vượt quá những khả năng và logic của trí hiểu con người. Trên không gian của biển hồ Ghênêzaret, Phêrô tưởng mình đủ khả năng chuyên môn để phán đoán và hành động, ông nói với thầy Giêsu: “chúng tôi đã vất vả suốt đêm mà không bắt được gì cả”; nhưng Phêrô như hiểu rằng, “chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá,” Đức Giêsu đang mời ông hành động theo một chiều kích khác, đó là chiều kích đức tin, Ngài mời ông tin vào quyền năng của Thiên Chúa nơi Ngài; và khi kéo được mẻ cá lạ lùng, Phêrô nhận ra được những giới hạn của mình, và càng về sau trong hành trình làm môn đệ của Đức Giêsu, ông hiểu rằng “không có Thầy chúng con chẳng làm gì được.” Ngày nay, trong Giáo Hội, nhiều lần chúng ta cũng kinh nghiệm rằng: tự sức mình chúng ta lao công vất vả mà chẳng được gì...; tự sức mình, chúng ta tính toán làm cách này cách nọ mà chẳng đem lại hiệu quả gì..., và chúng ta được mời gọi hãy nhường chỗ cho Thiên Chúa để Ngài chỉ cho ta hành động theo sự khôn ngoan của Ngài, ngay cả những khi không theo logic của lý trí.

“Chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá.” Đây là một lời mời gọi của niềm tin mà ngày nay Chúa Kitô vẫn hằng luôn kêu gọi mọi thành phần của Giáo Hội “chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới bắt cá.” – nghĩa là, để mọi người được nghe loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu, Giáo Hội và các môn đệ của Chúa hãy tiến ra vùng ngoại vi, hãy rời khỏi bến an toàn và can đảm tiến vào nơi hiểm nghèo, hãy mạo hiểm ra chỗ nước sâu, vì ở trong bờ an toàn sẽ không bao giờ đánh bắt được các mẻ cá lớn; hãy thay đổi cách sống chỉ tìm an toàn thường làm ta bị mắc kẹt trong mớ thủ tục hay lề thói (mà ta đặt cho là truyền thống), vì sự an toàn ấy thường giam hãm tính sáng tạo. Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Tông huấn Niềm vui Tin Mừng đã mời gọi: “Chúng ta hãy đi ra, đi ra để cống hiến cho mọi người sự sống của Chúa Giêsu Kitô… Tôi thà có một Giáo Hội bị bầm dập, mang thương tích và nhơ nhuốc vì đi ra ngoài đường, hơn là một Giáo Hội ốm yếu vì bị giam hãm và bám víu vào sự an toàn của mình. Một Giáo Hội chỉ lo đặt mình vào trung tâm để rốt cuộc bị mắc kẹt trong một mạng lưới các nỗi ám ảnh và các thủ tục.” (số 49) Trong những năm đi mục vụ vào mùa hè tại Cà Mau, hình ảnh của các linh mục, tu sĩ đi vào các vùng sâu, vùng xa... một cách mạo hiểm, mạo hiểm vì không được an toàn cho bản thân về sự cư trú, mạo hiểm vì di chuyển trên miền sông nước rất dễ “ăn” “chè ghim” (đọc ngược). Có một lần, chừng 10:30 tối, tiếng máy của chiếc ghe tấp vào trước nhà thờ Cái Cấm, hai người rọi đèn đi vào nhà xứ gọi ông Cố Mười, chốc sau tôi nghe linh mục Đaminh Nguyễn Đức Mười gọi tôi cùng đi xức dầu cho bệnh nhân tại Phú Tân. Ra bến, xuống ghe, nổ máy, chạy trong đêm... trên đoạn đường đi tôi hỏi họ đi bao lâu mới đến nhà xứ, người kia bảo đi từ lúc 7:30 tối. Ba tiếng đồng hồ đi ghe để mời linh mục đến xức dầu, thì cũng ba tiếng đồng hồ nữa từ nhà xứ mới đến được nơi của người cần xức dầu... Đến nơi gần 2 giờ sáng... Cha Mười một chút thăm hỏi, cử hành nghi thức xức dầu bệnh nhận... Xong, mọi người nghỉ ngơi... Và chừng 6 giờ sáng thức dậy điểm tâm để trở về nhà xứ thì cũng vừa đến bữa ăn trưa. Bạn có nghĩ rằng đó là mẻ lưới bắt được đầy cá hay không?

Những kinh nghiệm về những ngày tháng tham gia chương trình mục vụ hè Cà Mau là những trải nghiệm về lời mời của Chúa Giêsu “hãy chèo ra chỗ nước sâu mà thả lưới”, kinh nghiệm của những hành động “vâng lời Thầy con thả lưới”... Những mẻ lưới đánh bắt được là kết quả của các họ đạo tại hạt Cà Mau mà hôm nay bạn có thể về thăm và mục kích. Tạ ơn Chúa đã cho Giáo Hội những vị mục tử dám đi ra vùng ngoại biên, dám chấp nhận những bầm dập nơi bản thân mình để ngửi được mùi chiên và đi tìm con chiên chứ không ngồi chờ con chiên trở về.

“Thấy vậy, ông Simôn Phêrô sấp mặt dưới chân Đức Giêsu và nói: “Lạy Chúa, xin tránh xa con, vì con là kẻ tội lỗi!” (Lc 5:8) Trước mẻ cá bắt được, Phêrô không ngước mặt lên dáng vẻ kênh kiệu với các bạn chài và những người ở đó. Thái độ và lời của Phêrô nhìn nhận sự bất toàn và thân phận tội lỗi của mình, ông khiêm tốn sấp mặt dưới chân của Đức Giêsu và nhìn nhận mình là kẻ có tội. Đây là thái độ đầu tiên của các người môn đệ Chúa Giêsu phải có khi có được một sự thành công trong hoạt động tông đồ; hãy học với Phêrô để thôi cái vẻ vênh vang như mình là người tài giỏi và nhờ mình mà hoạt động tông đồ này mới thành công như vậy; hãy học với Phêrô để thôi cái thói kênh kiệu với đồng môn, đồng nghiệp như muốn nói với họ rằng “không ai bằng tôi”. Chỉ bao lâu, người môn đệ Chúa có thái độ khiêm tốn và biết nhìn nhận mọi sự đều do bởi Chúa và mình chỉ là khí cụ trong tay của Ngài, khi ấy Chúa Kitô sẽ làm cho chúng ta trở thành “kẻ thu phục người ta” (c.10). Mẹ Têrêsa Calculta sau khi nhận được giải Nobel Hòa bình đã trả lời phỏng vấn với nhà báo rằng: “Tôi chỉ là cây bút chì nhỏ bé trong tay Thiên Chúa.” Gương của thánh Phêrô và gương của Mẹ Têrêsa Calculta chất vấn tôi xét lại thái độ và hành vi của tôi như là một người môn đệ.

Lạy Chúa Giêsu, xin thêm đức tin cho chúng con để biết nhận ra sự hiện diện của Chúa trong Giáo Hội; xin dạy con biết khiêm tốn để nhìn nhận quyền năng Chúa qua những thành quả tông đồ; xin hãy dùng con như khí cụ bình an của Chúa.

Chúng con cũng cầu xin ơn này cho mọi thành phần trong Giáo Hội, nhất là cho các mục tử, các vị lãnh đạo trong Giáo Hội, các nhà truyền giáo...

SH. Joseph Lê Văn Phượng, fsc