Bài Học Từ Lời Chúa _ Chúa Nhật 26 TNC_ Lc 16:19-31

BÀI HỌC TỪ LỜI CHÚA – CN 26 TNC

Lc 16:19-31

Đặc điểm của lòng thương xót

“Có một người nghèo khó tên là Lazarô, mụn nhọt đầy mình, nằm trước cổng ông nhà giàu,₂₁ thèm được những thứ trên bàn ăn của ông ấy rớt xuống mà ăn cho no.” (Lc 16:20-21)

Phản biện về lối hành xử của người nhà giàu trong Tin Mừng Luca 16:19-31 giúp tôi rút ra bài học về lòng thương xót. Để là người biết thương xót đối với anh em đồng loại tôi phải là người biết nhìn nhận phẩm giá của anh chị em mình, biết nhạy cảm trước những nhu cầu của họ và có lòng quảng đại để rộng tay chia sẻ.

Để thể hiện lòng thương xót, trước hết phải biết nhìn nhận phẩm giá của mỗi người. Người giàu có trong dụ ngôn như không bao giờ thèm để ý tới anh nghèo Lazaro trước cửa nhà mình đang đói khát, đang bệnh tật, rách rưới rất cần sự giúp đỡ (c. 21). Tại sao? Vì ông ta không nhìn nhận phẩm giá của anh nghèo Lazaro. Có thể trong “ngôn ngữ” của ông đó là một hữu thể không phải là người. Có thể trong con mắt ông hữu thể ấy là “vật ký sinh”… Trong Tông huấn Niềm Vui Tin Mừng, Đức Giáo Hoàng Phanxicô viết: “Người ta phải khen các thành công đóng góp vào cuộc sống thoải mái của con người... Nhưng chúng ta cũng không nên quên phần đông con người nam nữ trong thời đại chúng ta phải sống bất ổn hằng ngày... Người ta phải chiến đấu để sống còn và chỉ sống với một ít nhân phẩm.”[1] Họ bị coi là những thứ rác rưởi.[2]

Vào một dịp Tết Nguyên Đán, tại một tư gia thân quen, tôi chia sẻ với những vị khách ngày hôm đó đang vui xuân về những hình ảnh ghi nhận được khi đi chia sẻ “lộc đầu năm” cho những người nghèo trên đường phố, một trong số họ nói: “Hàng ngày tôi đi làm qua con đường ấy mà sao chẳng thấy những người này nhỉ!” Tôi nhẹ nhàng trả lời: “Bởi vì trong mắt anh, họ chỉ là những sự vật không đáng nhìn (rác rưởi). Làm sao anh nhìn thấy!” Trong thời đại hiện nay, chúng ta dùng nhiều những thứ dùng một lần rồi vứt đi: đĩa giấy, ly giấy, dao nhựa... và chúng không còn được nhớ đến nữa. Dưới con mắt Thiên Chúa, chúng ta không phải là đồ vật “dùng rồi vứt đi”, con người được Thiên Chúa dựng nên có phẩm giá đặc biệt là giống hình ảnh Thiên Chúa, được Thiên Chúa cho hưởng sự sống đời đời, chính vì thế mà Thiên Chúa không bỏ phế con người khi nguyên tổ sa ngã, nhưng đã thương xót chúng ta đến nỗi ban Con Một của Ngài để cứu độ chúng ta hầu hết thảy được vui hưởng ánh sáng tôn nhan. Làm sao để tôi hay bạn có thể nhìn thấy người nghèo? Bao lâu ta nhận ra được họ là hình ảnh của Thiên Chúa, hay nói theo ngôn ngữ của các thánh: bao lâu tôi nhận ra được Chúa Giêsu hiện diện trong những bộ áo quần rách rưới của người nghèo, tôi sẽ nhìn thấy họ như họ đáng được là. Trong gia đình, trong cộng đoàn, nơi học đường, ngoài phố xá hay bất cứ nơi công cộng nào, khi chúng ta biết nhìn nhận phẩm giá người khác thì ta sẽ đối xử xứng với nhân phẩm của họ. Ý thức phẩm giá là đặc điểm đầu tiên để biết thương xót đồng loại.

Đặc điểm thứ hai để thể hiện lòng thương xót là tôi nhạy cảm trước nhu cầu của người khác. Ông nhà giàu ngày ngày yến tiệc linh đình, mặc toàn lụa là gấm vóc (c. 19), thế nhưng trước một anh Lazaro mụn nhọt đầy mình, đói lả cùng cực đang lê lết ngay trước cửa nhà mà ông ta không một chút mảy may thương xót, sự vô tâm dửng dưng ấy đã khiến cho anh nghèo Lazaro không nhận được sự giúp đỡ nên phải chết. Cuộc sống hôm nay cũng cho thấy không thiếu kẻ dửng dưng, vô tâm trước khốn khó, khổ đau hay trước một nhu cầu cần được đáp ứng của người khác, ngay trong gia đình, trong cộng đoàn, trong khu xóm, hay trên đường phố, nơi phố chợ, trong quán ăn. Sự vô tâm trước nhu cầu của anh chị em, của người nghèo khổ cùng cực làm cho tôi trở thành “ông phú hộ” trong Tin Mừng. Lời Chúa mời gọi tôi phải có con tim và đôi mắt biết nhận ra và rung động trước những khổ cực, đớn đau, khó khăn của tha nhân, tôi sẽ dễ dàng thể hiện lòng thương xót với anh chị em đồng loại.

Tôi cũng có thể suy tư rằng: giả như ông nhà giàu trong Tin Mừng có nhìn thấy và động lòng trước cảnh đói nghèo khổ cực của anh nghèo Lazaro, nhưng chỉ là một liếc mắt nhìn và rồi buông lời tiếc xót cho thân phận một con người, ông ta thiếu quảng đại để rộng tay làm phúc, bố thí cho anh nghèo Lazaro một chút đồ thừa hay mảnh áo cũ. Trong cuộc sống có nhiều người được thúc đẩy để đồng cảm với một cảnh khổ, hay nhu cầu của người khác, nhưng họ chỉ dừng lại trong suy nghĩ hay lời nói mà không đi tới hành động. Họ chỉ tội nghiệp quá!... Đáng thương quá!... Nhưng liền ngay sau đó thì bỏ lơ, thoái thác quay mặt đi để không phải giúp đỡ. Lòng quảng đại chính là đặc điểm khác nữa để làm cho lòng thương xót được thể hiện, nó làm cho chúng ta biết rung động con tim và rộng tay giúp đỡ.

Thương xót chính là tỏ lòng từ bi nhân hậu với mọi người. Để có lòng thương xót như Cha trên trời, Lời Chúa mời gọi tôi phải dựa vào lề luật và của các ngôn sứ được ghi lại trong Thánh Kinh, dựa giáo huấn của Giáo Hội để luyện tập cho biết nhìn nhận nhân phẩm của mỗi người là hình ảnh của Thiên Chúa, biết nhạy cảm trước nhu cầu của anh chị em và dám vượt lên khỏi chính mình để quan tâm đến người khác bằng chính hành động chứ không chỉ bằng lời nói. Trong Tông huấn Niềm Vui Tin Mừng, dẫn lại lời của thánh Gioan Chrisotomos, Đức Thánh Cha Phanxicô mời gọi mọi người hãy suy nghĩ lời này: “Việc không chia sẻ của cải cho người nghèo, có nghĩa là ăn cướp và cất đi cuộc sống của họ...”[3] và ngài đã nhân danh Đức Kitô nhắc cho những người giàu phải có bổn phận giúp đỡ, tôn trọng và động viên người nghèo.[4]

Xin cho con chăm chú nhìn ngắm dung mạo lòng thương xót của Chúa nơi Chúa Giêsu để trong cuộc sống thường ngày, con biết tỏ lòng thương xót đối với anh chị em mình trong ý thức họ là hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, trong một thái độ nhìn nhận và tôn trọng phẩm giá của họ và quảng đại giúp đỡ cách vô điều kiện những nhu cầu của anh chị em như họ đáng được hưởng. Có như thế con mới có thể gặp được chính Chúa là Đấng hằng thương xót.

Sư Huynh Giuse Lê Văn Phượng, fsc